Từ 1-1-2009, cấm xe ba bánh tự chế: Xây dựng đề án hỗ trợ quá chậm trễ

Theo hạn định, chỉ còn 10 ngày nữa là hết thời gian lùi ngày cấm hẳn các xe ba, bốn bánh tự chế (trước đây đã lùi hai lần, mỗi lần sáu tháng). Theo thống kê của các cơ quan chức năng, hiện TP.HCM có khoảng 22 ngàn xe ba, bốn bánh tự chế đang hoạt động.

“Cấm xe, bọn tôi cũng bị vạ lây”

Hầu hết tiểu thương tại chợ đầu mối nông sản Tân Xuân (huyện Hóc Môn) đều khẳng định như thế khi được hỏi về tình hình buôn bán nếu sắp tới thành phố cấm hẳn xe ba bánh tự chế lưu thông. Anh Huỳnh Long Vỹ, chủ sạp trái cây số B21 chợ Tân Xuân, cho hay tình hình kinh doanh của anh năm nay giảm 30%-40%. Khoảng 60% hàng của anh do các xe ba bánh đến lấy đi bán dạo từ sáng đến chiều tối nhưng số xe đến lấy hàng giảm dần. Nhiều chủ xe biết sắp đến hạn cấm lưu thông nên đã bán xe về quê sống, một số chuyển sang làm công nhân, phụ hồ. “Nếu cấm hẳn thì nhiều sạp sẽ phải đóng cửa” - anh Vỹ dự đoán.

Cô Hà Thị Un, chủ sạp dưa hấu tại chợ Tân Xuân, cũng âu lo. Lượng hàng bán ra tại sạp của cô năm nay giảm gần phân nửa so với năm ngoái vì ngày càng có nhiều người dùng xe ba bánh bán dạo bỏ nghề. “Không còn xe ba gác lấy hàng bán dạo thì chỉ có nước dẹp sạp. Mà bán hàng không được, cả người bán dạo, thương lái và nhà vườn cùng bị thiệt hại nặng nề” - cô Un phân trần.

Theo ông Võ Phi Hùng, nhân viên chợ đầu mối nông sản, thực phẩm Thủ Đức, hiện có hơn 200 xe ba bánh đang hoạt động tấp nập mỗi đêm tại đây. “Số xe này vận chuyển một khối lượng hàng hóa rất lớn đến các chợ trong thành phố. Không biết sắp tới nếu cấm hẳn loại xe này hoạt động thì hàng hóa trong chợ sẽ chở đi như thế nào cho hết” - ông Hùng nói.

Nước đến chân lúc nào nhảy lúc đó

Anh Trần Văn Thái, hoạt động tại khu vực chợ nông sản, thực phẩm Thủ Đức, có thâm niên chạy xe ba bánh 16 năm, bộc bạch: “Tôi đã biết chủ trương này qua báo, đài đưa tin nhưng lúc nào cấm hẳn thì chịu. Do không có việc làm nên bây giờ cứ chạy cái đã rồi tính tiếp, chứ nghỉ thì có nước đói cả nhà và mất ngay mối hàng”. Mặc dù anh có hộ khẩu thành phố nhưng lâu nay anh vẫn chưa biết được thông tin thành phố sẽ có chủ trương hỗ trợ người chạy xe ba bánh chuyển đổi phương tiện. Anh Thái cho rằng việc mua xe ba bánh Trung Quốc hiện tại khá đắt (khoảng 50 triệu đồng), anh không thể mua nổi. Lại có thông tin cho rằng xe ba bánh Trung Quốc cũng không chạy trong nội đô thời gian tới. Anh lúng túng chưa biết lựa chọn phương tiện nào chuyển đổi cho phù hợp.

Anh Nguyễn Công Mạnh (khu phố 3, phường Tam Bình) chạy xe ba bánh hơn 10 năm cho hay cũng biết thông tin cấm xe ba bánh tự chế hoạt động từ một năm nay. “Nhưng từ đó đến nay chưa có cơ quan nào hướng dẫn chuyển đổi phương tiện ra sao để có thời gian chuẩn bị. Thôi thì nước đến chân lúc nào thì mình nhảy lúc đó chứ biết gì đâu mà xin hỗ trợ để chuyển phương tiện mưu sinh” - anh nói. Nay mai đến hạn cấm hẳn xe ba bánh, anh Mạnh không biết làm gì để cáng đáng việc học hành của hai đứa con và mấy miệng ăn trong nhà.

Vừa chất mớ rau củ quả lên chiếc ba gác đạp tại chợ Tân Xuân, anh Nguyễn Văn Thắng (quê Thái Bình) cho biết nếu cấm hẳn thì anh sẽ cưa bớt bánh sau để làm xe đẩy hai bánh. “Nhà nước cấm xe ba, bốn bánh chứ đâu có cấm xe hai bánh. Lúc ấy tui sẽ dùng xe máy chở hàng về rồi bỏ vào xe hai bánh đẩy đi bán dù mệt hơn” - anh Thắng nói.

Chưa tính đến phương tiện thay thế

Nhận xét việc đến nay thành phố vẫn chưa xong đề án chuyển đổi xe ba, bốn bánh tự chế, ông Lê Hiếu Đằng, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM, cho rằng công việc này quá chậm trễ. Ông Đằng cho hay rất nhiều người dân gọi điện thoại đến ông bày tỏ bức xúc do không hiểu vì sao gần hết năm rồi mà thành phố vẫn chưa công bố các thông tin liên quan cho người dân biết. “Trách nhiệm của chính quyền là thông báo minh bạch cho người dân biết. Việc không thông báo như hiện nay khiến người dân hoang mang” - ông Đằng nói.

Theo ông Đằng, việc chở cái bàn, cái ghế bằng xe ba gác như hiện nay là một nhu cầu phổ biến của người dân. Đặc thù của thành phố là có rất nhiều hẻm nhỏ xe tải không vào được trong khi xe ba gác lại vào được. “Có lần họp, tôi chất vấn về vấn đề này. Một cán bộ của Sở Giao thông Vận tải trả lời là người dân có thể gọi taxi tải. Taxi tải làm sao vào các hẻm nhỏ được?” - ông Đằng vặn lại. Ông Đằng cho rằng nếu chưa có đề án hỗ trợ thì nên gia hạn thêm thời gian để có phương án cụ thể.

Trung tá Nguyễn Ngọc Loan, Đội trưởng Đội CSGT số 1, Phòng CSGT đường bộ (Công an TP.HCM), cho rằng nếu cấm hẳn thì việc xử phạt các xe ba bánh tự chế sẽ nảy sinh nhiều vướng mắc. Chẳng hạn như gặp một xe ba gác đang chở hàng đi bán dạo, theo quy trình CSGT sẽ dời hết hàng trên xe xuống đất rồi mang xe về đội để lập biên bản. Nhưng giữa đường như vậy, chả lẽ lại đổ đồ trên xe xuống đất? Dù biết nếu kiên quyết vẫn dẹp được nhưng các xe này chạy khắp nơi, thời gian đầu sẽ khó mà phạt xuể.